Afrika ‘habaaran’

 

“Qoysku waa sida kaynta oo kale. Marka aad dibadda uga baxsan tahay, kayntu way cufan tahay. Marka aad dhex joogtidna, geed kasta  wuu kuu muuqanayaa.”

Maahmaahdan waa mid ay adeegsadaan dadka af-Sawaaxiliga ku hadla, ee ku nool inta badan wadamadda Berriga Afrika. Afrika marka aad dibadda uga baxdo, laga yaabaa in ay kuula muuqato hal dal, oo isku saansaan eeg, hal dareenana wadaaga. Bal se marka aad dhexjoogtid, macnuhu sidaas wuu ka badalan yahay.

Nus qarni ka hor, markii badanka dawladaha Afrika xoroobeen, waxa ay haabka ku hayeen in ay heli doonaan madax-bannaani dhammaystiran. Waxa ay odorsayeen in ay ka xoroobi doonaan colaadaha, maamul-xumadda, dawlad la’aanta iyo gaajadda rafaadisay. Bal se taasi weli ma dhaboobin! Ilaa haatan, ma jiro waddan Afrikaan ah oo cunto ku filan soo saartaa. Manna jirto dawlad Afrikaan ah oo ka kaaftoontay deeqaha iyo caawimadda ay ugu yaboohaan wadamadda horumaray. Sidaas la ajligeeda, Afrika waxa ay la wareegaysaa ‘moqorafadii dawarsiga’, waxaana weli ku xidhan seetadii gumaysiga! Continue reading “Afrika ‘habaaran’”

Daa’uuska Afrika- Safarkaygii Dheeraa! Q7aad

Waa qormooyin taxane ah oo sawir dhab ah ka bixinaya duruufaha dhaqan-dhaqaale, siyaasadeed iyo bulsho ee Dalka Yugaandha.


Markii aan yaraa, waxa aan jeclaa daawashadda filimaanta Hindida ee lagu turjumo Xamar.  Filin kasta oo aan daawado, kama aan waayi jirin qof dhintay, oo xaabo lagu tuulo, dabadeedna la gubo. Ma se fahmi jirin, xikmadda iyo fal-sadda ka danbaysa. Aniguna iskuma luri jirin in badan waayo waxa igala weynaa madadaaladda aan ka heli jiray oo ka xiiso badnaa.

Ma aan helin jawaab aan ku kaaftoomo ilaa aan safar ugu baxay magaaladda Jinja, oo 80km dhinac waqooyi-galbeed ka xigta Kambaala. Continue reading “Daa’uuska Afrika- Safarkaygii Dheeraa! Q7aad”

Daa’uuska Afrika- Safarkaygii Dheeraa! Q6aad

Waa qormooyin taxane ah oo sawir dhab ah ka bixinaya duruufaha dhaqan-dhaqaale, siyaasadeed iyo bulsho ee Dalka Yugaandha.


Waqtigu wuxuu ahaa hillaac ordaaya. Maalmihii waxa ay noqdeen billo, bilihiina sannado, aniga oo weli la ashqaraarsan fal-safadaha yaabka badan ee aan dalka ku arkayey.

Weydiimaha kala duwan ee aan is-weydiinayey ma ay ahayn kuwa tiro yar. Marka aan mid jawaabteeda helona, waxa haddana igu soo maaxanaysay mid kale oo ka sii daran.

Maaweelo waxa ii ahayd akhriska wargeysyada dalka, oo si weyn u qaabeeyey, unna badelay fahanka aan ka qabay nidaamka dawladeed  iyo qaab-dhismeedka bulsho ee Yugaandha. Continue reading “Daa’uuska Afrika- Safarkaygii Dheeraa! Q6aad”

Daa’uuska Afrika- Safarkaygii Dheeraa! Q5

 

Waa qormooyin taxane ah oo sawir dhab ah ka bixinaya duruufaha dhaqan-dhaqaale, siyaasadeed iyo bulsho ee Dalka Yugaandha.


Yugaandha, waa dal Ilaahay ku manaystay dhul dihin oo beerashada ku wacan. Haddii si fiican dalka loo beeri lahaana, waxa hubaal ah in cuntada laga soo saaraa ku filnaan lahayd Afrika oo dhan!

Dhaqaalaha dalku waa mid kobcaya, kunna socda xawaare dhan 5.6 %  sannadkiiba. Werwerka ugu weyn ee jiraa waa sugnaan la’aan siyaasadeed. Madaxweyne Musevani iyo qoyskiisa ayuun bay talladu ka ururtaa, dastuurkana waxa ay ka dhigteen shaadh iyaga leeg, oo ay ugu adeegtaan kolba sidii ay doonaan. “Dal ba’ow yaa ku leh?” ayuu qofkii booqdaana is-weydiinayaa. Continue reading “Daa’uuska Afrika- Safarkaygii Dheeraa! Q5”

Daa’uuska Afrika- Safarkaygii Dheeraa! Q4aad

Waa qormooyin taxane ah oo sawir dhab ah ka bixinaya duruufaha dhaqan-dhaqaale, siyaasadeed iyo bulsho ee Dalka Yugaandha.


Yugaadha, dadku hore uma hoydaan waanna la saamalaylaa!  Maqaaxiyaha, hudheelada iyo meelaha kale ee lagu caweeyaa waa kuwo markasta camiran, oo aan hore looga rawixin.

Caweyska habbeenimo waxa dhib ku haya korontada sida joogtada ah u tagta, oo dhaqaaq kasta joogsi gelisa. Wallow dalku leeyahay biyo-xidheen balaadhan oo ku yaal bar-bilawga Webiga Niil ee  Magaaladda Jinja, haddana waa mid aanay dawladdu si weyn iskaga xil-saarin. Waanna marka aad xaqiiqsanayso in aad weli Afrikadii Madoobayd dhex joogto! Continue reading “Daa’uuska Afrika- Safarkaygii Dheeraa! Q4aad”

Daa’uuska Afrika- Safarkaygii Dheeraa! Q3aad

Waa qormooyin taxane ah oo sawir dhab ah ka bixinaya duruufaha dhaqan-dhaqaale, siyaasadeed iyo bulsho ee Dalka Yugaandha.


sam_2493
KAKINGA: Waa hoyga ardayda jaamacadda KIU

Waa mar kale iyo hoygii ardayda ee aan ku degay, Kakinga.

Habeenkii koowaad, wuxu galbaday aniga oo aan laba indhood isku keenin. Waxa aan la kadeednaa ‘qaniinyadda’ daran ee kaneecada I dul goob-yaalaysay, ee duullaanka igu soo qaaday. Waanan dareemi karayey farriinta ay ii soo tebinaysay, ee ahayd: “ U adkayso qaniinyadayda, amma maadhe meel kale raadso!”

Aniga oo weli indhihii mar maranaya, daal badanna I hayey, ayaa waxa aan ku war-helay waaggii oo soo guduutay. Daaqada qolkayga waxa dul-roorayey biyo badan, oo ka dhashay roob shuux ah oo fiidkii bilaambay. Continue reading “Daa’uuska Afrika- Safarkaygii Dheeraa! Q3aad”